Residencias ArtLab

ArtLab 2026

Andres Rivas Rodis

Outro e sobre si

06/02/2026

La propiedad cuántica de superposición hace que la materia, sin contradicción, coexista en múltiples estados hasta el momento en que se mide. En ese momento las partículas se ven “obligadas” a tomar una decisión, o a decaer de este o de otro modo, es decir, a decantarse por un único estado. 

Sucede algo parecido cuando pensamos en un yacimiento arqueológico, donde, si se quiere conocer no solo lo que hay bajo tierra, sino también extraer determinados objetos, es necesario alterar el estado en que se encuentran, seleccionando y arrancando de su contexto sedimentario esos objetos de interés. El escultor Juan Luis Moraza hace referencia a este hecho cuando habla de la imposibilidad de considerar un observador neutral que no interviene ni decide. En cambio, el observador (el investigador) es consciente de que él mismo participa y altera, con la “simple” medición, el evento que está estudiando: “El arqueólogo Sir Morthimer Wheeler revolucionó su campo al ser consciente que la excavación es destrucción, porque sólo se recogen los datos que se buscan (Wheeler, 1961).” (Juan Luis Moraza Hacerse escultor (en la era del capitalismo cognitivo)). 

Si bien en cuántica no se buscan unos resultados concretos (no se quiere medir un estado específico, sino saber cómo se comporta la materia en determinadas circunstancias) el observador es también consciente de que su propia acción de observar y medir altera un estado previo, destruye su naturaleza cuántica y hace que el fenómeno se comporte clásicamente. No se trata de un juicio del observador (él no excava para buscar un objeto que sabe que está ahí) ni de una limitación técnica, sino de una propiedad intrínseca de la materia: al ser observada, al interactuar con el entorno, ella toma una u otra dirección. Observar, medir o excavar, como acciones de adquisición de conocimiento, son también procesos activos que alteran el mundo.

Stigmarias (raíces fósiles) en un yacimiento carbonífero de León. Foto: DiCYT.

001

Residencias ArtLab IGFAE

01.02.2026

01.Art.Lab

002

O zoom cuántico

12.11.2025

01.Art.Lab

003

Obradoiro de emprendemento

26.09.2025

03.Tech.Lab

004

Tech Transfer Day at IGFAE

16.06.2025

03.Tech.Lab

005

A materia peza a peza

05.11.2024

02.Edu.Lab

006

Instrumentos de Visión, de Armin Linke

21.06.2024

01.Art.Lab

007

Achegándose á rexión tecnolóxica máis innovadora de Europa

15.02.2024

03.Tech.Lab

008

Proxecto MEDRA

21.10.2024

02.Edu.Lab

009

Aprendendo física con Lego

02.Edu.Lab

010

Einstein Rocket

12.11.2020

02.Edu.Lab

011

Transfronteirizas

01.Art.Lab

012

O soño musical dos mapas celestes

07.09.2021

01.Art.Lab

O soño musical dos mapas celestes

013

Construción de cámara de néboa

09.10.2021

02.Edu.Lab

014

Cosmoloxías

28.02.2021

01.Art.Lab